نوشته سنگ قبر | راهنمای جامع انتخاب متن ماندگار روی انواع سنگ قبر
نوشته سنگ قبر
مقدمه: اهمیت انتخاب نوشته مناسب برای سنگ قبر
سنگ قبر صرفاً یک تخته سنگ با نام و تاریخ فوت نیست؛ بلکه نمادی جاودانه از یاد و خاطره، عزت و احترام به شخصیت متوفی است. خانوادهها در لحظات دردناک از دست دادن عزیزان، با چالشهای متعددی در انتخاب طرح و متن سنگ قبر مواجه میشوند: چه عبارتی بیانگر شخصیت و ارزشهای فقید باشد؟ چه نوع فونتی هم زیبایی بصری داشته باشد و هم در طول سالیان ماندگار بماند؟ و مهمتر از همه، چه جنس سنگی بتواند با کیفیت مطلوب، نوشتهها را در برابر عوامل جوی محافظت کند؟
تجربه سالها فعالیت در حوزه تولید و فروش سنگقبر در تهران نشان داده که انتخاب نادرست متن، فونت یا جنس سنگ نه تنها میتواند به زیبایی ظاهری مزار لطمه بزند، بلکه با گذشت زمان منجر به محو شدن حروف، تغییر رنگ یا حتی ناخوانا شدن کامل اطلاعات متوفی خواهد شد. این مقاله با هدف ارائه راهنماییهای کارشناسی و دقیق، به بررسی بهترین گزینههای نوشتهگذاری بر اساس نوع سنگ قبر میپردازد تا خانوادهها بتوانند با آگاهی کامل، یادبودی ماندگار و شایسته برای عزیزانشان خلق کنند.
عناصر تشکیلدهنده نوشته سنگ قبر
نوشتههای سنگ قبر تنها محدود به نام و تاریخ نیستند، بلکه مجموعهای از اطلاعات هویتی و عاطفی هستند که باید با دقت و احترام انتخاب و چیدمان شوند. بهطور معمول، این نوشتهها شامل موارد زیر میشوند:
-
نام کامل متوفی (شامل نام و نام خانوادگی)
-
تاریخ تولد و تاریخ فوت (معمولاً به صورت شمسی و گاهی همراه با تاریخ هجری یا میلادی)
-
القاب یا اصطلاحات مذهبی و رسمی (مانند «حاج»، «سید»، «میرزا» یا اظهار ایمان و توحید)
-
متنهای معنوی یا دلخواه (از جمله آیات قرآن، ادعیه، اشعار یا جملات الهامبخش)
-
نام بازماندگان (در صورت تمایل خانواده، نام همسر، فرزندان یا نزدیکان درج میشود برای زیبایی و شعر)
دقت در ترتیب، فاصلهگذاری، نوع فونت و رنگ حروف نه تنها بر زیبایی ظاهری سنگ قبر تأثیر میگذارد، بلکه نقش تعیینکنندهای در خوانایی بلندمدت و مقاومت در برابر عوامل محیطی دارد. انتخاب هوشمندانه این عناصر، تضمینکنندهی ماندگاری یادبودی شرافتمند و دلنشین برای نسلهای آینده است.
تأثیر جنس سنگ بر کیفیت و ماندگاری نوشتههای سنگ قبر: گرانیت بهعنوان گزینه برتر
در میان انواع سنگهای مورد استفاده در صنعت سنگقبر، گرانیت—بهویژه گرانیت مشکی—بهعنوان معتبرترین و پرکاربردترین جنس سنگ برای حکاکی نوشتههای یادبود شناخته میشود. این انتخاب نهتنها از نظر زیباییشناختی، بلکه از جهت دوام و کارایی فنی نیز برتری چشمگیری دارد.
ویژگیهای کلیدی سنگ گرانیت در اجرای نوشتههای قبر:
-
کنتراست بصری بسیار بالا: سطح تیره و یکدست گرانیت مشکی، همراه با حروف سفید یا طلایی، خوانایی عالی حتی از فواصل دور را تضمین میکند.
-
دوام استثنایی: این سنگ در شرایط آبوهوایی مختلف (از گرمای شدید تا سرمای قطبی) مقاومت بالایی داشته و میتواند نوشتهها را بهخوبی تا بیش از ۵۰ سال حفظ کند.
-
سازگاری با روشهای پیشرفته حکاکی: گرانیت امکان اجرای حکاکی عمیق، چکشی، لیزری و حتی عکسهای لیزری با کیفیت بالا را فراهم میآورد.
-
مقاومت در برابر عوامل جوی: نفوذناپذیری نسبی، سختی بالا و مقاومت در برابر سایش، باعث میشود رنگ و شکل حروف در طول سالیان محفوظ بماند.
توصیهی کارشناسی:
در مواردی که متن سنگ قبر شامل آیات قرآن، اشعار، ادعیه یا جملات طولانی باشد، استفاده از گرانیت مشکی بهعنوان پایهی اجرای نوشته، گزینهی ایدهآل و حرفهای محسوب میشود. این سنگ نهتنها حس وقار و احترام را القا میکند، بلکه تضمینکنندهی ماندگاری یک یادبود واقعی برای نسلهای آینده است.
نوشته سنگ قبر روی سنگ مرمریت: زیبایی ظاهری با نیاز به دقت فنی
سنگ مرمریت با رنگ روشن، جلوهی لوکس و قیمت مقرونبهصرفه، یکی از گزینههای پرطرفدار در طراحی سنگقبر است. با این حال، بهدلیل ویژگیهای ساختاری و ظاهری خاص خود، انتخاب و اجرای نوشته روی این سنگ نیازمند توجه ویژهای است تا هم زیبایی حفظ شود و هم خوانایی و دوام نوشته تضمین گردد.
ویژگیهای کلیدی مرمریت در اجرای نوشتههای قبر:
-
مناسب برای متون ساده و مختصر: بهدلیل بافت نسبتاً نرمتر و سطح روشن، بهتر است از متنهای طولانی یا پیچیده خودداری شود.
-
نیاز به رنگهای پرکنتراست: برای دستیابی به خوانایی مناسب، استفاده از رنگهای مشکی یا طلایی برای حروف توصیه میشود.
-
حساسیت به کیفیت سنگ: در مدلهای با کیفیت پایین، امکان محو یا تغییر رنگ حروف بهویژه در معرض نور مستقیم خورشید یا رطوبت وجود دارد.
-
الزام استفاده از پوشش محافظ: برای افزایش مقاومت در برابر آلودگی، رطوبت و سایش، اعمال پوشش نانو یا ضدآب ضروری است.
نکتهٔ فنی مهم:
استفاده از فونتهای بسیار ریز، ظریف یا بیشازحد تزئینی روی مرمریت توصیه نمیشود؛ چرا که این نوع قلمها نهتنها در طول زمان خوانایی خود را از دست میدهند، بلکه در فرآیند حکاکی نیز با چالشهایی همراه هستند و ممکن است بهراحتی محو یا نامشخص شوند.
در نهایت، اگرچه مرمریت از نظر بصری جذاب است، اما موفقیت اجرای نوشته روی آن مستلزم رعایت اصول فنی و همکاری با متخصصان آگاه به ویژگیهای این سنگ است تا یادبودی زیبا و ماندگار خلق شود.
نوشته سنگ قبر روی سنگ نانو: ترکیبی از ظرافت و مدرنیته
سنگ نانو—بهویژه نوع خارجی (معمولاً چینی)—در سالهای اخیر بهعنوان یکی از گزینههای مدرن و محبوب در طراحی سنگقبر معرفی شده است. سطح صاف، براق و کاملاً یکدست این سنگ، امکان اجرای نوشتههایی با دقت بالا و ظرافت بصری منحصربهفرد را فراهم میکند.
ویژگیهای برجستهٔ سنگ نانو در اجرای نوشتههای قبر:
-
سطح شیشهای و سفید یکنواخت: این ویژگی، زمینهای ایدهآل برای کنتراست مناسب با حروف مشکی یا طلایی فراهم میکند و خوانایی را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
-
قابلیت اجرای نوشتههای ظریف و دقیق: فونتهای نازک، خطوط زیبا و حتی طرحهای گرافیکی پیچیده با وضوح بالا روی این سنگ قابل پیادهسازی هستند.
-
مقاومت عالی در برابر لکه: ضریب جذب آب بسیار پایین و ساختار غیرمتخلخل، باعث میشود این سنگ در برابر رنگ، روغن و آلودگیهای محیطی بسیار مقاوم باشد.
-
مناسب برای آبوهوای مرطوب و بارانی: بهدلیل عدم نفوذپذیری، سنگ نانو در مناطقی با بارش زیاد یا رطوبت بالا گزینهای هوشمندانه محسوب میشود.
نکتهٔ هشداردهنده:
در مقابل، سنگ نانوی ایرانی بهدلیل کیفیت پایینتر و عدم پایداری رنگ در برابر اشعهٔ فرابنفش، تمایل به زرد یا خاکستری شدن دارد و برای نوشتههایی که قرار است سالها ماندگار بمانند، توصیه نمیشود. بنابراین، انتخاب نوع خارجی و با گواهی کیفیت برای پروژههای دائمی ضروری است.
در مجموع، سنگ نانو—در صورت انتخاب صحیح—ترکیبی بین زیبایی مدرن، دوام مناسب و اجرای دقیق نوشته را ارائه میدهد و گزینهای ایدهآل برای خانوادههایی است که به دنبال طراحیهای ظریف و معاصر برای یادبود عزیزانشان هستند.
نوشته سنگ قبر روی سنگ کریستال: تلفیقی از ظرافت و استحکام
سنگ کریستال (که گاهی با نام چینی طبیعی نیز شناخته میشود) یکی از سنگهای محبوب در صنعت سنگقبر است که توازن منحصربهفردی بین زیبایی ظاهری و دوام فنی ایجاد میکند. این سنگ با رنگ پایهی سفید و رگههای طبیعی خاکستری یا طوسی، جلوهای آرامشبخش و وقارآمیز به مزار بخشیده و همزمان قابلیت اجرای نوشتههای با کیفیت را داراست.
ویژگیهای کلیدی سنگ کریستال در اجرای نوشتههای قبر:
-
بافت طبیعی و ظریف: رنگ سفید زمینه همراه با رگههای طوسی ملایم، زمینهای متناسب برای ایجاد کنتراست مناسب با حروف مشکی یا طلایی فراهم میکند.
-
مقاومت بالا در برابر سرما و شرایط جوی: این سنگ در مناطق سردسیر عملکرد بسیار خوبی داشته و در برابر یخبندان و نوسانات دمایی مقاوم است.
-
خوانایی بهینه با انتخاب صحیح فونت: برای دستیابی به بهترین نتیجه، استفاده از فونتهای استاندارد، واضح و با ضخامت مناسب ضروری است؛ زیرا نوشتههای بسیار ظریف یا پر از جزئیات ممکن است در بافت طبیعی سنگ کمرنگ بهنظر برسند.
-
مناسب برای متون رسمی و مذهبی: بهدلیل حس وقار و سادگی ظاهری، سنگ کریستال گزینهای ایدهآل برای درج آیات قرآن، ادعیه، نامهای مذهبی و عبارات رسمی است.
در مجموع، سنگ کریستال با ترکیب هوشمندانهی زیبایی طبیعی و ماندگاری مناسب، یکی از بهترین گزینهها برای خانوادههایی است که به دنبال سنگی هماهنگ با محیط گورستان، مقاوم در برابر عوامل جوی و مناسب برای نوشتههای معنوی و رسمی هستند.
نوشته سنگ قبر روی مرمر: ظرافت زیبایی در کنار چالشهای دوام
سنگ مرمر یکی از انواع سنگهای آهکی است که بهدلیل سطح صاف، رنگ روشن و جلوهٔ صیقلی، همواره در میان خانوادهها محبوبیت خاصی داشته است. با این حال، بافت نسبتاً متخلخل و ساختار نرمتر آن نسبت به سنگهایی مانند گرانیت، باعث میشود این سنگ در برابر عوامل جوی—مانند رطوبت، باران اسیدی و اشعهٔ خورشید—حساسیت بیشتری نشان دهد. از این رو، اجرای نوشته روی مرمر مستلزم رعایت اصول فنی ویژهای است تا هم زیبایی حفظ شود و هم خوانایی و ماندگاری آن در طول زمان تضمین گردد.
روشهای استاندارد برای اجرای نوشته روی مرمر
-
حکاکی ماشینی (سندبلاست) بهعنوان متداولترین و مؤثرترین روش، عمق مناسبی در سطح سنگ ایجاد میکند و پایهای محکم برای پرکردن حروف فراهم میآورد.
-
برای افزایش کنتراست بصری و خوانایی، استفاده از رنگهای مشکی یا طلایی در داخل حروف توصیه میشود.
-
عمق حکاکی باید متعادل باشد؛ حکاکی بسیار سطحی بهسرعت تحت تأثیر عوامل محیطی قرار گرفته و محو میشود، در حالی که حکاکی بیشازحد عمیق ممکن است به بافت ظریف مرمر آسیب برساند.
خوانایی و دوام نوشته در طول زمان
خوانایی نوشتههای اجراشده روی مرمر، در صورت رعایت اصول فنی، در محدودهٔ متوسط تا خوب قرار میگیرد.
با این حال، کیفیت سنگ نقش تعیینکنندهای در ماندگاری دارد:
-
مرمرهای مرغوب (مانند مرمر ازنا یا مرمر کریستال) بهدلیل تراکم بالاتر، عملکرد بهتری در برابر فرسایش و تغییر رنگ دارند.
-
در مقابل، مرمرهای با کیفیت پایین یا بدون پوشش محافظ، پس از چند سال ممکن است دچار زردشدگی، لکهگیری یا محو شدن رنگ حروف شوند.
انتخاب مناسبترین فونت و محتوای متن
-
فونتهای ساده، استاندارد و رسمی—مانند نستعلیق کلاسیک یا قلمهای سانسسریف—بهترین گزینهها برای مرمر هستند.
-
از بهکارگیری فونتهای بسیار ریز، پیچیده یا بیشازحد تزئینی خودداری شود، چرا که در بافت نرم مرمر بهراحتی محو یا ناخوانا میشوند.
-
متنها باید کوتاه، هدفمند و معنوی باشند؛ بهعنوان مثال: نام کامل متوفی، تاریخ تولد و فوت، یک آیهٔ کوتاه یا جملهای از دعا یا شعر.
جمعبندی: مرمر، گزینهای زیبا با شرط کیفیت و نگهداری
مرمر با جلوهی کلاسیک و صیقلی خود، یک انتخاب ظریف و شیک برای سنگ قبر محسوب میشود. با این حال، برای اینکه این زیبایی بهصورت ماندگار باقی بماند، سه عامل کلیدی ضروری است:
-
انتخاب مرمری با تراکم و کیفیت بالا
-
اعمال پوشش نانوی ضدآب و ضد لکه
-
انجام نگهداری دورهای (مانند تمیزکاری ملایم و بازرسی وضعیت رنگ حروف)
بدون رعایت این اصول، زیبایی اولیهٔ مرمر ممکن است پس از مدتی جای خود را به فرسودگی و کاهش خوانایی بدهد. بنابراین، انتخاب این سنگ باید همراه با آگاهی کامل از ویژگیهای فیزیکی آن و الزامات نگهداری باشد.
نوشته سنگ قبر روی گرانیت: استحکام، وقار و ماندگاری بینظیر
سنگ گرانیت—بهویژه نوع مشکی آن—بهعنوان یکی از سختترین و مقاومترین سنگهای طبیعی، جایگاه ویژهای در صنعت سنگقبر دارد. بافت فشرده، ساختار بلورین و رنگ تیرهٔ یکدست آن، زمینهای بینظیر برای اجرای نوشتههای ماندگار، خوانا و با کیفیت بالا فراهم میکند. این ویژگیها، گرانیت را به بهترین گزینه برای یادبودهای دائمی تبدیل کرده است.
روشهای حرفهای اجرای نوشته روی گرانیت
-
حکاکی عمیق به روش سندبلاست: این روش با ایجاد عمق مناسب در سطح سنگ، پایهای محکم برای تثبیت متن و افزایش دوام آن فراهم میکند.
-
حک لیزری دقیق: برای اجرای عکسهای پرتفو، نوشتههای ظریف یا جزئیات گرافیکی، حک لیزری گزینهای ایدهآل است که وضوح بالایی حتی در جزئیات ریز ارائه میدهد.
-
سفیدکاری حروف بدون نیاز به رنگ: بهدلیل تفاوت ساختاری لایههای سطحی گرانیت، امکان ایجاد حروف سفیدرنگ از طریق سایش کنترلشده (بدون استفاده از رنگ مصنوعی) وجود دارد که نتیجهای طبیعی و بادوام دارد.
خوانایی و دوام نوشته در طول زمان
-
خوانایی بسیار بالا بهویژه زمانی که از کنتراست رنگی مناسب (سفید یا طلایی روی زمینهٔ مشکی) استفاده شود.
-
مقاومت استثنایی در برابر عوامل جوی: گرانیت در برابر تابش مستقیم خورشید، باران، یخبندان، رطوبت و آلودگی هوا بسیار پایدار است و نوشتهها حتی پس از چندین دهه بدون تغییر رنگ یا فرسایش باقی میمانند.
-
نیاز به نگهداری حداقلی: برخلاف سنگهای نرمتر، گرانیت بدون نیاز به پوششهای محافظ یا تمیزکاری مکرر، زیبایی و خوانایی خود را حفظ میکند.
انتخاب مناسب فونت و محتوای نوشته
-
فونتهای کلاسیک، ساده و استاندارد—مانند نستعلیق متین، خط ثلث متعادل یا قلمهای سریف—بهخوبی روی گرانیت قابل اجرا هستند.
-
امکان استفاده از متون گسترده: بهدلیل فضای مناسب و دوام بالا، این سنگ برای درج آیات قرآن، اشعار ادبی، ادعیه یا متنهای توصیفی طولانی بسیار مناسب است.
-
اجرای عکس لیزری با وضوح بالا: گرانیت مشکی بستری ایدهآل برای حک عکسهای پرجزئیات از چهرهٔ متوفی دارد که میتواند یادبودی احساسی و زنده ایجاد کند.
جمعبندی: گرانیت، استاندارد طلایی صنعت سنگقبر
نوشتههای اجراشده روی گرانیت، ماندگارترین شکل از یادبود سنگی محسوب میشوند و بدون محدودیت، برای تمامی فضاهای باز و شرایط آبوهوایی—از مناطق گرمسیری تا سردسیر—مناسب هستند. این سنگ نهتنها نیازی به مراقبتهای خاص ندارد، بلکه با گذشت زمان نیز زیبایی و شکوه خود را حفظ میکند.
از دیدگاه حرفهای، انتخاب گرانیت—بهویژه گرانیت مشکی—برای نوشتههای دائمی، هوشمندانهترین و مطمئنترین تصمیم در طراحی سنگ قبر است؛ تصمیمی که هم احترام به متوفی را نشان میدهد و هم آرامش ذهنی خانواده را در طول سالیان میسازد.
روشهای رایج اجرای نوشته روی سنگ قبر: مقایسه و کاربرد
اجرای نوشته روی سنگ قبر تنها یک فرآیند فنی نیست، بلکه هنری است که ترکیبی از دقت، دوام و زیبایی را در خود جای داده است. امروزه دو روش اصلی—حکاکی دستی و حکاکی ماشینی (سندبلاست)—بیشترین کاربرد را در صنعت سنگقبر دارند. هر کدام مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند و انتخاب بین آنها به نوع سنگ، بودجه و نوع نوشته بستگی دارد.
۱. حکاکی دستی (سنتی)
این روش که ریشه در هنر سنتی سنگتراشی دارد، با دست و ابزارهای دستی انجام میشود و هنوز هم در برخی موارد خاص مورد استقبال قرار میگیرد.
-
عمق حکاکی بسیار بالا: بهدلیل کنترل کامل هنرمند، عمق مناسبی در سنگ ایجاد میشود که ماندگاری نوشته را افزایش میدهد.
-
دوام استثنایی: نوشتههای حکاکیشده بهصورت دستی، بهویژه روی سنگهای سخت مانند گرانیت، میتوانند تا چندین دهه بدون فرسایش باقی بمانند.
-
مناسب برای سنگهای سنتی و سخت: بهترین نتیجه روی گرانیت و سایر سنگهای با چگالی بالا بهدست میآید.
نکتهٔ کاربردی: حکاکی دستی بیشتر در مواردی استفاده میشود که به دنبال ایجاد حس تاریخی، فرهنگی یا هنری خاصی هستند.
۲. حکاکی ماشینی (سندبلاست)
این روش مدرن، با استفاده از فشار هوای فشرده و ذرات ساینده، نوشته را بهصورت یکنواخت و دقیق روی سطح سنگ حک میکند و امروزه رایجترین شیوه در ورشتگاههای تخصصی است.
-
دقت بالا و کنترل دیجیتال: طراحی متن ابتدا در نرمافزار انجام شده و سپس با دقت میکرونی روی سنگ اجرا میشود.
-
یکنواختی کامل نوشته: برخلاف روش دستی، خطاهای انسانی در ضخامت یا عمق حروف وجود ندارد.
-
هزینهٔ نسبتاً بالا: بهدلیل زمانبر بودن و نیاز به مهارت بالا، این روش از نظر اقتصادی گزینهای گرانتر محسوب میشود.
-
سرعت و کارایی بیشتر: این روش زمان تولید را کاهش داده و هزینه را بهینه میکند.
-
سازگاری با انواع سنگ: از مرمر و کریستال گرفته تا گرانیت و نانو، قابلیت اجرا روی اکثر جنسهای سنگی را دارد.
نکتهٔ فنی: عمق حکاکی در این روش قابل تنظیم است و بسته به نوع سنگ و نیاز مشتری، از سطحی تا عمیق متغیر میشود.
جمعبندی: کدام روش بهتر است؟
-
اگر به دنبال هنر دستی، عمق بالا و دوام تاریخی هستید و بودجه شما اجازه میدهد، حکاکی دستی گزینهای شیوا و معنوی است.
-
اما اگر اولویت شما دقت، سرعت، یکنواختی و سازگاری با انواع سنگ است، حکاکی ماشینی (سندبلاست) بهعنوان استاندارد صنعتی امروز، انتخاب هوشمندانهتری خواهد بود.
در هر صورت، موفقیت نهایی اجرای نوشته به ترکیب درست روش اجرا + جنس مناسب سنگ + طراحی حرفهای متن بستگی دارد.
راهنمای هوشمند انتخاب نوشته سنگ قبر: ۵ نکته طلایی برای یادبودی ماندگار
انتخاب نوشته مناسب برای سنگ قبر، تصمیمی فراتر از زیبایی ظاهری است؛ بلکه نشاندهندهٔ احترام، یاد و خاطرهای جاودانه به عزیز فقید است. برای جلوگیری از پشیمانیهای آینده، رعایت نکات کلیدی زیر ضروری است:
-
خوانایی را در اولویت قرار دهید
زیبایی نباید با قابلیت خواندن متن در تقابل باشد. نوشتهای که پس از چند سال ناخوانا میشود، هرچقدر هم زیبا باشد، رسالت خود را ادا نکرده است. -
فونت را ساده، رسمی و کلاسیک انتخاب کنید
قلمهایی مانند نستعلیق استاندارد، ثلث متوازن یا فونتهای سریف بدون پیچیدگی، هم ظرافت دارند و هم در طول زمان خوانایی خود را حفظ میکنند. -
نسبت متن به ابعاد سنگ را رعایت کنید
نوشتهای بسیار بلند روی سنگ کوچک، یا فونت بسیار ریز روی سطح بزرگ، هر دو میتوانند به زیبایی و خوانایی لطمه بزنند. طراحی باید متناسب با مقیاس باشد. -
شرایط آبوهوایی محل دفن را در نظر بگیرید
در مناطق مرطوب، سرد یا گرم، برخی سنگها (مانند نانوی ایرانی یا مرمر با کیفیت پایین) سریعتر دچار فرسایش یا تغییر رنگ میشونو. انتخاب جنس سنگ باید بر اساس آبوهوای محل باشد. -
نمونهکارهای واقعی فروشنده را بررسی کنید
قبل از تصمیمگیری، نمونههای اجرایی قبلی—بهویژه از سنگهای مشابه و در شرایط واقعی—را مشاهده کنید. این کار به شما از انتخابهای نادرست جلوگیری میکند.
شایعترین اشتباهات در انتخاب نوشته سنگ قبر
-
استفاده از فونتهای فانتزی یا تزئینی که پس از مدتی کاملاً ناخوانا میشوند.
-
حکاکی متنهای بسیار ریز روی سنگهای روشن (مانند مرمر یا نانو) که کنتراست کافی برای خوانایی ندارند.
-
سفارش متنهای دائمی روی سنگهای با کیفیت پایین که در برابر نور و رطوبت مقاوم نیستند.
-
بیتوجهی به نوع حکاکی: حک سطحی روی سنگهای نرم، عمر بسیار کوتاهی دارد.
-
استفاده از نانوی ایرانی در فضای باز، که بهسرعت دچار زردشدگی و ترکخوردگی میشود.


